search instagram arrow-down

Follow me on Facebook

Follow me on Twitter

Instagram

I don’t always do #selfie, but when I do, I make it hipster af @ the #cisternerne of Denmark. ___________________________________ #copenhagen #denmark #copenhagen🇩🇰 #copenhagensworld #visitcopenhagen #københavn #copenhagenlife #visitdenmark #copenhagenheat #wonderlustcopenhagen #travelgram #living_europe #instagood #govisitdenmark #travel #topeuropephoto #topcopenhagenphoto #photography #passionpassport #nyhavn #lifeofdenmark #instadenmark #ig_europe #featuremevisitcopenhagen #europe_vacations #cozycopenhagen #copenhagenbible #beautifuldestinations
Tijd voor wat literaire goorheid op Instagram. Fragment uit een opkomend kortverhaal. __________________________________ #schrijversvaninstagram #schrijver #schrijven #dichtersvaninstagram #schrijvers #gedicht #woorden #gedichten #dichter #poezie #dichten #poetry #versje #poëzie #woordkunst #dichters #kunst #gedachten #writersofinstagram #writer #taal #poetsofinstagram #nederlands #liefde #cobyschrijft #instawords #gedichtenopinstagram #gedachtenopinstagram #dichtersopinstagram #zaterdag
Morning reflection. _________________________________________ #nofilter #nofilters #bodypositive #bodypositiveyoga #bodypositivemovement #selflove #bodypositivity #yoga #selfcare #photooftheday #curvyfashionista #thepowerisyou #motivation #loveyourself #instagood #effyourbeautystandards #night
En daarin zijn ze fout. _________________________________________ #positief #positiefblijven #positiefdenken #positivevibes #quote #motivatie #geluk #stoermetibd #sterk #quotevandedag #onedayatatime #inspirerendequote #genieten #depressie #positiviteit #positiviteitvoorelkedag
Smiley in a rock at @foam_amsterdam. _________________________________________ #foammuseum #amsterdam #foam #foammuseumamsterdam #photography #art #museum #photographymuseum #foammagazine #photooftheday #photo #netherlands #exhibition #visualsoflife #traveldiaries #myfeatureshoot #lensculture #holland #gordonparks #gallery #fotografia #foamamsterdam #filmisnotdead #youthculture #youth #vscohub #vsco #visualart #visual #vicemagazine #foamamsterdam

ENKELE MAANDEN GELEDEN hing ik aan de lijn met een vriend die de drie voorafgaande weken had gevuld met het uitstippelen van zijn zelfmoord. Tot opluchting van iedereen die hem kende, hadden de interventie van een opmerkzame psycholoog en een zorgzame familiegenoot weten te verhinderen dat hij zijn plan ten uitvoer bracht.

Ik had alles uitgedacht,” vertelde hij. “Ik had een methode uitgekozen die het erop zou doen lijken alsof het een ongeluk was – voor de verzekering, weet je wel? Ik had een bad klaargezet, omringd met kaarsen. Er was mooie muziek. De pijn zou eindelijk gedaan zijn.”

Eén specifiek gedeelte van dat gesprek heb ik nadien nog vaak in mijn hoofd herhaald. Omwille van welke reden? Tot mijn grote frustratie wou ik mijn vriend op een positieve én waarheidsgetrouwe manier van antwoord dienen, maar slaagde ik daar niet in.

In mijn opleiding heb ik wel eens gehoord dat het leven een mogelijkheidsvoorwaarde is, dus niet per definitie lijden of vreugde,” hoor ik mezelf nog in herinneringen zeggen. “Er is nooit een absolute garantie, wie weet blijft het leven vreselijk; maar het is op z’n minst altijd mogelijk dat het leven ooit beter wordt, hoe erg je ook afziet op dit moment. En door zelfmoord te plegen, ontneem je jezelf die mogelijkheid.”

Dat kan goed zijn,” antwoordde hij. “Maar als ik er niet meer ben, dan zal ik ook niet geven om het feit dat ik de mogelijkheid opgegeven heb om later gelukkig te zijn.”

Dat antwoord voelde als een hamerslag tegen het voorhoofd, en voor een zeldzame keer besloot ik bewust om te zwijgen. Ik realiseerde me namelijk dat mijn vriend gelijk had. Enkel de levenden betreuren verloren potentieel. De doden hebben spijt noch belangen. Maar zoiets kan je toch bezwaarlijk beamen wanneer je met iemand aan de lijn hangt die net zijn eigen leven aan een zijden draadje heeft opgehangen?

 

IN DE DAAROPVOLGENDE maanden botste ik op allerlei YouTube-filmpjes, artikels en boeken die het probleem nog eens extra aanscherpten. Desondanks gingen ze vrijwel allemaal op een bepaalde manier ook aan de ernst van het probleem voorbij.

Op de vraag-en-antwoord-site Quora vergeleek één respondent de vraag “What is the point of living if we are going to die and not remember anything?” met de vraag: “Als mijn cake ooit zal op geraken, waarom zou ik ze dan opeten?” Een vreemde redenering, beweert hij. Geniet gewoon van de cake! Met die manier van denken zijn we het in de praktijk alvast allemaal eens in zoverre dat we allemaal graag een stukje cake smullen, ondanks het feit dat alle cake ter wereld ooit op zal geraken.

Desondanks gaat dat antwoord voorbij aan het cruciale herinneringsaspect van de vraag.  Wil de cake-vergelijking met het leven eerlijk zijn, dan moet ze rekening houden met één bruut feit: de persoon voor wie de cake zo lekker smaakt, verdwijnt na de maaltijd. De ervaring van genot zelf komt ten einde, waarna ook de herinnering aan dat genot wordt opgeslokt door de vergetelheid.

Algemeen komt het probleem dus hierop neer. Ervaringen hebben enkel maar betekenis voor iemand die ze als betekenisvol ervaart. Dat kan tijdens de ervaring zijn, maar ook in de naweeën van het geheugen. Maar de dood doet de persoon die de wereld betekenis verleent verdwijnen, samen met de betekenis van zijn herinneringen.

Het grote probleem is dus niet dat er betekenisvolle dingen in ons leven zijn die zullen verdwijnen. (Aan verlies kunnen we tenminste nog op een of andere manier betekenis geven.) Het probleem is dat wij zullen verdwijnen. En wat voor betekenis heeft cake in een wereld waarin niemand ervan kan proeven of zich de smaak herinnert?

 

HET LEVEN ZIT vol vruchteloze ondernemingen. Tussen dat bewuste telefoontje van hierboven en deze blogpost zocht ik weken naar een YouTube-filmpje van één van m’n persoonlijke helden, de Canadese klinisch psycholoog dr. Jordan B. Peterson. Daarin besprak hij op welke manier een nihilistische kijk op de wereld (“niets heeft betekenis”) in de fout gaat. Ik parafraseer op z’n Canadees:

Stel dat je geconfronteerd wordt met een kind dat lijdt aan botkanker. Wat ga je dan tegen dat kind zeggen? ‘Trek het je niet aan, over een miljoen jaar zal het er allemaal niet meer toe doen’? Als je dat antwoordt, dan heb je de foute tijdsschaal, bucko.

Als we de redenering van Peterson volgen, dan kunnen we voor twee tijdsframes kiezen waarmee we het hoofd kunnen bieden aan nihilistische gedachten. We kunnen zin geven aan onze dagen door…

  1. … een tijdskader te kiezen dat net breed genoeg is om de impact van ons leven in rekening te nemen, maar net nauw genoeg om niet irrelevant te worden op kosmische tijdsschaal. Dat doen we wanneer we dingen zeggen zoals: “We leven om een betere wereld na te laten voor onze kinderen.
  2. … een tijdskader te kiezen dat onze zorgen en belangen beperkt tot de tijdsschaal waarin ze voor ons belanghebbend zijn, namelijk de tijdspanne van ons eigen leven. Denk aan uitspraken zoals: “Leef elke dag alsof het je laatste kan zijn.

Als we even cynisch zijn, dan beseffen we echter meteen dat die redeneringen twee keer naïef zijn. Het antwoord spreekt voor zich: elk mens is gedoemd om te sterven, en ook de mensheid als geheel zal teloorgaan. Inderdaad, volgende generaties kunnen genieten van de impact die we hebben nagelaten – tot op het onafwendbare moment dat dit blauw stuk sterrenstof door de zon zal opgeslokt worden. Vanaf dan zal ons nalatenschap voor niemand nog iets betekenen, omdat er niemand meer is om het betekenis te verlenen.

En wat dan de beroemde aansporing van Horatius om de dag te plukken – carpe diem? Wel, het venijn zit in de staart. Horatius gaf na die uitspraak als extra raad om “zo weinig mogelijk te geloven in de dag van morgen.” De ironie is natuurlijk dat zijn achterliggende redenering net ons probleem is. Op de dag van morgen zouden we de dag van gisteren wel eens niet meer kunnen waarderen, omdat we er zelf niet meer zijn. Richard A. Watson, emeritus professor en schrijver van ‘Solipsism: The Ultimate Empirical Theory of Human Existence‘, verwoordt het op een manier die naar de keel grijpt:

Ooit zal er voor jou een bewust moment komen dat exact is zoals het huidige moment. Het zal jouw laatste bewuste moment zijn. Het zal het laatste moment zijn dat je nog bewust bent voor je sterft, voor je het leven verlaat. Het zal een bewust moment zijn (zoals het huidige) waarin alles wat je bent, je hele bewuste wezen, zal samengebald zitten. Het zal zijn wat je bent. Het leven zal een ogenblik duren, en dan zal het weg zijn.

 

DE VRAAG VAN Jordan Peterson is echter instructief. Waarom zeggen we niet tegen kind met botkanker dat zijn lijden er over een miljoen jaar niet meer toe zal doen? Voor iedereen met een hart en wat gezond verstand is het antwoord op die vraag in feite vanzelfsprekend. Namelijk, wat heeft dat kind aan die boodschap? Correct, niets. Het lijdt immers nu, op dit eigenste ogenblik – en dat is voor dat kind het enige dat ertoe doet.

In die vaststelling zit natuurlijk een waarheid verscholen waar we allemaal vertrouwd mee zijn. Namelijk, in een wezenlijke zin is de ervaring van het huidige ogenblik het enige dat we werkelijk hebben. Op elk moment leven we in een tijdloos heden, waarin het verleden een herinnering is en de toekomst een product van de verbeelding. Zoals de filosoof Ludwig Wittgenstein het in zijn Tractatus Logico-Philosophicus stelde:

Als je onder eeuwigheid niet oneindige tijdsduur, maar ontijdelijkheid verstaat, dan leeft hij eeuwig die in het heden leeft. Ons leven is even eindeloos als ons gezichtsveld grenzeloos is.

Daarom zijn we niets met de gedachte aan de eeuwigheid en onze onvermijdelijke dood. We kunnen van de cake genieten zolang we ervan eten. En daarna zal er niets meer zijn.

In zekere zin lost dat ons probleem uiteraard niet op. Het blijft een feit dat alle betekenis ooit uit de wereld zal verdwijnen, na de onvermijdelijke hittedood van het universum. Misschien hebben gelovigen dan toch een punt en kan betekenis enkel behouden blijven als het heden zich voor alle betekenisgevers blijft hernieuwen. Met andere woorden, als we het eeuwige leven genieten.

Ook die gedachte is echter om verschillende redenen ondraaglijk. Niemand verlaat graag een feestje dat nog niet afgelopen is. Dat is begrijpelijk. Maar beeld je in dat iemand je tijdens dat feestje op de schouder tikt en zegt: “Hoezo, je wil naar huis? De baas staat erop dat je hier blijft en je amuseert. Je kan niet weg. Nooit.” Voelt dat dan wel geruststellend?

Zelf kan ik maar één reden bedenken waarom het leven zin heeft, ondanks het feit dat alle zin ooit zal verdwijnen. Namelijk als de dood er is, dan zullen wij er niet meer zijn. En tot op het moment dat we alles verliezen, hebben we enkel het huidige moment. Kortom, het is altijd nu. En in dat moment zit alle betekenis van de wereld vervat.

Ik hoop van harte dat mijn getroebleerde vriend weer van dat moment leert te genieten.

 

Vond je deze blogpost interessant en/of goed geschreven? Dan kunnen mijn filosofisch getinte romans voor jou misschien wel een leuke literaire uitdaging zijn! 

 

 

 

De Ziener

Wanneer Isaac Newcomb een hardnekkig theoretisch computerprobleem oplost, wordt zijn kwantumcomputer alwetend. Maar wat als Newcombs geesteskind op de hoogte is van informatie die al zijn geliefden in gevaar brengt? Kan hij nog iets aan het noodlot verhelpen of is iedereen – Newcomb inclusief – gedoemd?

€22.50

 

 

 

Palmloos Gebed/Massamoord Refrein

Wanneer religiewetenschapper Simon Goldstein een religieus visioen ontvangt, slaan de twijfels toe. Zetten zijn geliefde abrahamitische religies aan tot geweld en zelfmoordterrorisme? En zal hij aan hun lokroep kunnen weerstaan?

€21.50

Advertisements
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: